Ana sayfa » Kahve Bitkisi ve Sağlık Üzerine Etkisi
Kahve içmek

Kahve Bitkisi ve Sağlık Üzerine Etkisi

Kahve bitkisi “kökboyasıgiller (Rubiaceae) familyasının coffea cinsi tropik çalı türleri, bu türlerin tohumları ve bu tohumların kavrulup öğütülmesi ile elde edilen tozun su ya da süt ile karıştırılmasıyla yapılan içecek” olarak ifade edilmektedir.

Çiğ çekirdek kahve “Coffea arabica Lyn. ve Coffea canephora (alt varyete Coffea robusta Lyn.) türlerine giren kültüre alınmış kahve ağaçlarının meyvelerinden değişik yöntemlerle ayrılarak kurutulmuş tohumları”, öğütülmüş kahve ise, “çiğ çekirdek kahvenin tekniğine uygun olarak kavrulduktan sonra öğütülerek veya dövülerek toz haline getirilmiş hali” olarak tanımlanmaktadır.

Kahve Bitkisi

Kışın yapraklarını dökmeyen kahve bitkisi yabani olarak 10 m’ye kadar büyüyebilmekte, ancak meyvelerin kolay toplanabilmesi için sürekli budanarak yüksekliği yaklaşık 3 m olarak tutulmaktadır. 30-40 yıl boyunca aralıksız meyve veren bir ağaç türü olan kahvenin defne yaprağına benzer, derimsi ve kenarları dalgalı, koyu, parlak ve sivri uçlu yaprakları vardır.

Kahve ağacının çiçekleri beyaz ve hoş kokuludur. İçinde ince iki çekirdek bulunan kahve meyvesi çekirdeklerin birbirine bakan tarafı düz, dış tarafı yuvarlaktır. Her çekirdeğin içinde kahve tanesi olarak adlandırılan bir tohum bulunmaktadır. Tanenin düz yüzeyinde içi sert bir besi dokusu ile dolu olan derin bir çizgi yer alırken, besi dokusunun dış tabakası ince bir zarla kaplı olup, zarın dışında ise daha sert bir kabuk yer almaktadır.

Kahve bitkisi bol yağış alan, ortalama sıcaklığın 18-24 °C arasında bulunduğu ve don olayının görülmediği, ekvatorun 25° kuzeyi ile 30° güneyi arasındaki kuşakta yetişmektedir. Nemli ortamı sevdiğinden, kahve ağacının düzenli yağışın olduğu tropik bölgelerde yetiştirilmesi gerekmektedir.

Arabika, Robusta

Ticari olarak Coffea arabica Linn. (Arabika) ve Coffea canephora Pierre ex Froehner (Robusta) olmak üzere iki tür Kahve bitkisi önem taşımaktadır. Dünyada üretilmekte olan kahvelerin % 70’i Coffea arabica türüdür. Yeşilimsi sarı renkteki oval Arabika çekirdeklerinden üretilen kahve, Robustaya göre daha az kafein içermekte olup daha lezzetli ve tatlı bir aromaya sahiptir. Ancak söz konusu kahve hastalıklara ve iklim koşullarına çok dirençli olmadığından yetiştirilmesinin daha zor ve pahalı olduğu ifade edilmektedir.

Arabika, Robusta

Coffea arabica‘nın en yaygın varyeteleri C. arabica var. arabica (syn. var. typica) ve C. arabica var. bourbon olup, diğer bilinen Coffea arabica varyeteleri ise Caturra, Mundo Novo, Catuai, Kent ve Blue Mountain’dir (Smith, 1989). Robusta kahvesi dünya kahve üretiminin yaklaşık % 30’unu oluşturmaktadır. Hastalıklara ve iklim koşullarına çok dirençli olduğundan yetiştirilmesi çok daha kolay ve ucuzdur.

Sarımsı kahverengi yuvarlak Robusta çekirdeklerinden üretilen Kahve bitkisi ise Arabika’ya göre yaklaşık iki kat daha fazla kafein içermektedir. Söz konusu kahve, odunsu lezzeti nedeniyle kaliteli kahve üreticilerinin tercih etmediği bir tür olmakla birlikte ucuz olmasından dolayı bazı üreticiler tarafından kahve harmanlarına katılmaktadır. En çok bilinen çeşitleri; Java-Ineac, Nana, Kouliou ve Congensis’tir.

Yeşil kahve çekirdeklerinin bileşiminde, türüne göre değişiklik göstermekle birlikte yaklaşık % 50 polisakkarit, % 13 protein ve % 12 kadar yağ bulunmaktadır. Ayrıca klorojenik asitler, başta potasyum olmak üzere manganez, demir ve bakır gibi mineraller, alifatik asitler, trigonellin ve kafein bulunmaktadır.

Yeşil kahve çekirdekleri

Kahve Bitkisi sağlık üzerine etkisi

Kahve Bitkisi bileşiminde insan sağlığına etkisi olan çeşitli bileşenler bulunmaktadır. Kahvenin kafein içeriğine bağlı uyarıcı etkisi uzun yıllardır bilinmektedir.

Yapılan bazı çalışmalarda orta düzeyde (günde 2 bardak) kahve tüketiminin ileride Alzheimer, Parkinson, tip 2 diyabet, kalp hastalığı riskini azalttığı, kafeinli kahve tüketiminin safra kesesi rahatsızlığı oluşma olasılığını azalttığı, zihinsel performası arttırdığı, ağrı kesici etkisi olduğu, laksatif ve diüretik etkisi bulunduğu belirtilmektedir.

sağlık

Ayrıca kahvenin bileşiminde bulunan başta klorojenik asitler ve bozunma ürünleri olmak üzere, kafein, kahveol ve kafestolün antioksidan, antikanserojen ve anti mutajenik etkileri bulunduğu belirtilmektedir.

Buna karşılık Kahve Bitkisi tüketimi ile kafeine bağlı gerginlik ve uykusuzluk problemi, kabızlık, dişlerde leke oluşumu, kolestrol, tansiyon, hamilelikte ölü doğum riskinin arttığı, fertilitenin azaldığı, menopoz sonrasında osteoporoz riskinin arttığı, koroner damar hastalıkları riskini arttırdığını gösteren çalışmalar da bulunmaktadır.

Kahve Bitkisi ve Sağlık Üzerine Etkisi, kahve ağacı

Yorum ekle

yazmak için tıklayın